Tình huống: Anh Q có sổ tiết kiệm gửi ngân hàng 200 triệu đồng, vì gia đình có việc, anh Q cần rút toàn bộ số tiền trong tài khoản, anh ra Ngân hàng yêu cầu nhân viên M làm thủ tục rút. Do không nhìn kỹ số tiền trong sổ tiết kiệm, nghĩ anh Q rút 500 triệu đồng, do đó nhân viên M đã trả anh Q 500 triệu đồng. Sau khi nhận được số tiền là 500 triệu đồng anh T bay sang Đức để cư trú cùng toàn bộ số tiền 500 triệu đồng đã nhận được. Vậy nhân viên M có phạm tội không? Nếu có thì đó là tội gì?
Giải quyết tình huống:
Nhân viên M không nhìn kỹ số tiền mà anh Q rút là 200 triệu đồng trong sổ tiết kiệm của anh Q nên tưởng nhầm anh Q rút 500 triệu và nhân viên M đã trả cho a Q 500 triệu đồng, hành vi này của nhân viên M là hành vi thiếu trách nhiệm gây ra hậu quả nghiêm trọng (bị thất thoát 300 triệu đồng, đó là thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản của Nhà nước). Theo quy định tại Điều 179 Bộ luật Hình sự 2015 (được bổ sung bởi điểm e khoản 1 Điều 2 Luật Sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017) quy định về Tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp như sau:
- Người nào có nhiệm vụ trực tiếp trong công tác quản lý tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, vì thiếu trách nhiệm mà để mất mát, hư hỏng, lãng phí gây thiệt hại cho tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng, thì bị phạt cảnh cáo hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.
- Phạm tội gây thiệt hại cho tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trị giá từ 500.000.000 đồng đến dưới 2.000.000.000 đồng, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.
- Phạm tội gây thiệt hại cho tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trị giá 2.000.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm.
- Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
Theo quy định tại Điều 179 Bộ luật Hình sự thì thiếu trách nhiệm gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản của Nhà nước là hành vi không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ các quy định về quản lý, sử dụng, bảo vệ tài sản của Nhà nước để mất mát, hư hỏng, lãng phí gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản của Nhà nước do mình trực tiếp quản lý. Những quy định có thể là quy định thuộc lĩnh vực kinh tế, tài chính, những quy định về ghi sổ, thu, chi, thanh toán hoặc những quy định về kỹ thuật như quy tắc bảo dưỡng, vận hành...
Mất mát tài sản là để cho tài sản của Nhà nước thoát khỏi sự kiểm soát, quản lý của người có trách nhiệm trực tiếp trong công tác quản lý tài sản của Nhà nước. Cũng được xem là mất mát nếu tài sản đó bị hủy hoại mà không thể sử dụng lại được.
Hậu quả của tội phạm này là thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản của Nhà nước. Thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản của Nhà nước chính là giá trị tài sản bị thiệt hại do hành vi thiếu trách nhiệm của người có nhiệm vụ trực tiếp quản lý tài sản gây ra.
Hành vi thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước chỉ cấu thành tội phạm nếu gây thiệt hại cho tài sản của Nhà nước có giá trị từ năm mươi triệu đồng trở lên.
Áp theo quy định tại Điều 179 Bộ luật Hình sự “Người nào có nhiệm vụ trực tiếp trong công tác quản lý tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, vì thiếu trách nhiệm mà để mất mát, hư hỏng, lãng phí gây thiệt hại cho tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng, thì bị phạt cảnh cáo hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm”, ở đây nhân viên M đã làm thất thoát tài sản của nhà nước là 300 triệu đồng vì vậy sẽ bị phạt cảnh cáo hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.
Mai Duyên – Phòng PBGDPL