* Hỏi: Thế nào là hành vi mua bán người?
Trả lời: Tại khoản 1, Điều 2 Luật Phòng, chống mua bán người năm 2024 giải thích:
Mua bán người là hành vi tuyển mộ, vận chuyển, chứa chấp, chuyển giao hoặc tiếp nhận người nhằm mục đích nhận tiền, tài sản, lợi ích vật chất khác, bóc lột tình dục, cưỡng bức lao động, lấy bộ phận cơ thể người hoặc nhằm mục đích vô nhân đạo khác bằng cách dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực, lừa gạt hoặc thủ đoạn khác.
Hành vi tuyển mộ, vận chuyển, chứa chấp, chuyển giao hoặc tiếp nhận người dưới 18 tuổi nhằm mục đích nhận tiền, tài sản, lợi ích vật chất khác trừ trường hợp pháp luật có quy định khác, bóc lột tình dục, cưỡng bức lao động, lấy bộ phận cơ thể người hoặc nhằm mục đích vô nhân đạo khác cũng được coi là mua bán người ngay cả khi không dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực, lừa gạt hoặc thủ đoạn khác.
* Hỏi: Các hoạt động kinh doanh, dịch vụ nào phải được quản lý, kiểm tra nhằm phát hiện, ngăn chặn, xử lý việc lợi dụng để thực hiện hành vi mua bán người ?
Trả lời: Tại khoản 1, Điều 10 Luật Phòng, chống mua bán người năm 2024 quy định:
Các hoạt động kinh doanh, dịch vụ sau đây phải được quản lý, kiểm tra nhằm phát hiện, ngăn chặn, xử lý việc lợi dụng để thực hiện hành vi mua bán người:
- Kinh doanh dịch vụ karaoke, vũ trường, xoa bóp; kinh doanh casino; kinh doanh trò chơi trên mạng viễn thông, mạng Internet; kinh doanh dịch vụ nội dung thông tin trên mạng viễn thông, mạng Internet; kinh doanh dịch vụ việc làm, cho thuê lại lao động, tư vấn du học, đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, tuyển dụng người nước ngoài làm việc tại Việt Nam; kinh doanh dịch vụ lữ hành, lưu trú;
- Hoạt động hỗ trợ kết hôn giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài, nuôi con nuôi;
- Hoạt động kinh doanh, dịch vụ khác dễ bị lợi dụng để mua bán người.
* Hỏi: Trách nhiệm của gia đình tham gia phòng ngừa mua bán người được quy định như thế nào?
Trả lời: điều 15, Luật Phòng, chống mua bán người năm 2024 quy định trách nhiệm của gia đình tham gia phòng ngừa mua bán người như sau:
- Giáo dục, nhắc nhở thành viên trong gia đình thực hiện quy định của pháp luật về phòng, chống mua bán người; cung cấp thông tin cho thành viên trong gia đình về mục đích, thủ đoạn, hành vi mua bán người và các biện pháp phòng, chống mua bán người.
- Phối hợp với cơ sở giáo dục, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cơ quan, tổ chức trong phòng, chống mua bán người.
- Chăm sóc, giúp đỡ nạn nhân là thành viên của gia đình để họ hòa nhập cuộc sống gia đình và cộng đồng.
- Động viên, hỗ trợ và tạo điều kiện cho nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân là thành viên của gia đình hợp tác với cơ quan có thẩm quyền trong phòng, chống mua bán người.
* Hỏi : Nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân trong việc mua bán người có những quyền gì ?
Trả lời: Khoản 1, Điều 6, Luật Phòng, chống mua bán người năm 2024 quy định nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân trong việc mua bán người có quyền sau đây:
- Đề nghị cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền áp dụng các biện pháp bảo vệ mình, người thân thích của mình theo quy định của Luật này khi bị xâm hại, bị đe dọa xâm hại hoặc có nguy cơ bị xâm hại về tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, tài sản, quyền và lợi ích hợp pháp khác có liên quan đến phòng, chống mua bán người;
- Được thông tin về quyền, lợi ích hợp pháp của mình và các biện pháp phòng ngừa mua bán người;
- Được hưởng chế độ hỗ trợ theo quy định của Luật này hoặc từ chối nhận hỗ trợ;
- Được bảo vệ bí mật thông tin, dữ liệu về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình, nơi cư trú, nơi làm việc và thông tin khác theo quy định của pháp luật;
- Được cơ quan, người có thẩm quyền cấp giấy tờ, tài liệu xác nhận nạn nhân;
- Được bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật;
- Được từ chối áp dụng biện pháp bảo vệ;
- Quyền khác theo quy định của pháp luật có liên quan.
* Hỏi : Theo quy định của pháp luật, nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân trong việc mua bán người có nghĩa vụ gì?
Trả lời: Tại khoản 2, Điều 6 Luật Phòng, chống mua bán người năm 2024 quy định nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân trong việc mua bán người có nghĩa vụ sau đây:
- Chấp hành đầy đủ yêu cầu của cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền trong quá trình áp dụng các biện pháp bảo vệ, hỗ trợ;
- Cung cấp thông tin liên quan đến hành vi vi phạm pháp luật về phòng, chống mua bán người cho cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền;
- Thực hiện yêu cầu của cơ quan, người có thẩm quyền trong phát hiện, điều tra, xử lý vụ việc mua bán người;
- Nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật có liên quan.
* Hỏi : Nội dung thông tin, tuyên truyền, giáo dục về phòng, chống mua bán người bao gồm những gì ?
Trả lời: Tại khoản 2, Điều 7, Luật Phòng, chống mua bán người năm 2024 quy định nội dung thông tin, tuyên truyền, giáo dục về phòng, chống mua bán người bao gồm :
- Chính sách, pháp luật về phòng, chống mua bán người và pháp luật có liên quan;
- Mục đích, thủ đoạn, hành vi mua bán người và các hành vi bị nghiêm cấm khác theo quy định của Luật này;
- Kỹ năng ứng xử trong trường hợp có nghi ngờ về việc mua bán người;
- Biện pháp, kinh nghiệm phòng, chống mua bán người;
- Trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, gia đình, cá nhân trong phòng, chống mua bán người;
- Chống xúc phạm, kỳ thị, phân biệt đối xử đối với nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân;
- Các biện pháp bảo vệ và chính sách hỗ trợ nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân; kết quả xử lý vụ việc mua bán người theo quy định của pháp luật;
- Các nội dung khác có liên quan đến phòng, chống mua bán người.
* Hỏi : Việc thông tin, tuyên truyền, giáo dục về phòng, chống mua bán người bao gồm những hình thức nào?
Trả lời: Khoản 3, Điều 7, Luật Phòng, chống mua bán người năm 2024 quy định việc thông tin, tuyên truyền, giáo dục về phòng, chống mua bán người được thực hiện bằng các hình thức sau đây:
- Gặp gỡ, nói chuyện trực tiếp;
- Cung cấp tài liệu;
- Thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, hoạt động thông tin cơ sở;
- Thông qua hoạt động ngoại khóa tại cơ sở giáo dục, cơ sở giáo dục nghề nghiệp;
- Thông qua hoạt động văn học, nghệ thuật, sinh hoạt cộng đồng và các loại hình văn hóa khác;
- Sử dụng mạng viễn thông, mạng Internet, mạng máy tính;
- Thông qua hội nghị, hội thảo, tập huấn, nói chuyện chuyên đề; phổ biến, giáo dục pháp luật trực tiếp;
- Thông qua tổ chức cuộc thi, chiến dịch truyền thông;
- Các hình thức phù hợp khác.
Phan Linh - Phòng PBGDPL