Mô hình chính quyền địa phương 02 cấp chính thức đi vào vận hành, mang lại những thay đổi căn bản trong công tác quản lý nhà nước, trong đó, lĩnh vực tư pháp tại cấp xã được củng cố và mở rộng thẩm quyền, góp phần đưa pháp luật vào đời sống và bảo đảm quyền lợi thiết thực cho nhân dân ngay tại cơ sở. Sau hơn 01 năm vận hành chính quyền địa phương 02 cấp, công tác tư pháp xã Tân Lạc đã tiếp tục được cấp ủy, chính quyền địa phương quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của Nhân dân, giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn.
Một trong những điểm nổi bật của công tác tư pháp tại xã Tân Lạc là việc đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật. Từ ngày 01/7/2025 đến ngày 01/7/2026, xã đã tổ chức 188 cuộc tuyên truyền pháp luật với 41.135 lượt người tham dự. Hình thức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật được thực hiện trực tiếp thông qua hội nghị, lớp tập huấn và lồng ghép tại các cuộc họp của cơ quan, sinh hoạt của đoàn thể, họp xóm. Nội dung tuyên truyền pháp luật được tập trung vào các luật, pháp lệnh, văn bản pháp luật mới có liên quan trực tiếp đến đời sống của người dân và chủ trương, nhiệm vụ cải cách tư pháp, hoạt động tư pháp, cải cách hành chính, chuyển đổi số, các chủ trương, chính sách pháp luật phục vụ cho các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Hội đồng phối hợp PBGDPL xã đã được thành lập, tạo cơ chế phối hợp liên ngành, góp phần nâng cao hiệu quả công tác PBGDPL trên địa bàn xã. Toàn xã có 20 tuyên truyền viên pháp luật, là lực lượng nòng cốt đưa các chủ trương, đường lối của Đảng và pháp luật của Nhà nước đến trực tiếp với người dân. Cùng với đó, xã duy trì hiệu quả hoạt động của các tổ hòa giải cơ sở (67 tổ hòa giải với 524 hòa giải viên tại 67 khu, xóm; sau sắp xếp thôn: duy trì 36 tổ hòa giải với 180 hòa giải viên tại 36 thôn trên địa bàn xã). 100% các hòa giải viên được bồi dưỡng nghiệp vụ hòa giải ở cơ sở theo Chương trình khung bồi dưỡng kiến thức pháp luật, nghiệp vụ hòa giải cho hòa giải viên cơ sở. Đây là lực lượng nòng cốt trong giải quyết các mâu thuẫn, tranh chấp phát sinh từ cơ sở, góp phần giữ gìn tình làng nghĩa xóm, hạn chế đơn thư khiếu kiện vượt cấp.
Ảnh: Hội nghị tập huấn nghiệp vụ hòa giải ở cơ sở tại xã Tân Lạc.
Công tác theo dõi thi hành pháp luật được xã chú trọng triển khai thực hiện, bám sát những định hướng chỉ đạo của Ủy ban nhân dân tỉnh và Sở Tư pháp, xác định các lĩnh vực trọng tâm, liên ngành năm 2026; tổ chức điều tra, khảo sát tình hình thi hành pháp luật đối với cơ quan nhà nước, tổ chức, và cá nhân có liên quan để thu thập thông tin, dữ liệu thực tiễn phục vụ đánh giá tình hình thực hiện, nhận diện bất cập trong cơ chế, chính sách và đề xuất, kiến nghị hoàn thiện pháp luật.
Công tác hành chính tư pháp được thực hiện nghiêm túc, đúng quy định. Từ ngày 01/7/2025 đến ngày 01/7/2026, đã thực hiện đăng ký khai sinh cho 767 trường hợp, trong đó đăng ký lại 353 trường hợp, đăng ký khai tử 253 trường hợp, đăng ký kết hôn cho 224 đôi; đã thực hiện chứng thực bản sao từ bản chính 38.889 bản sao; chứng thực chữ ký 2499 việc; chứng thực 2172 hợp đồng, giao dịch. Đặc biệt, việc ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin và chuyển đổi số, cho phép cán bộ tư pháp - hộ tịch cập nhật, khai thác và sử dụng Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử một cách thống nhất, thông suốt. Điều này giúp giảm thiểu thời gian chờ đợi, nâng cao tính chính xác và minh bạch trong việc giải quyết các thủ tục hành chính cho người dân.
Bên cạnh những kết quả đã đạt được, công tác tư pháp của xã vẫn còn gặp một số khó khăn như kinh phí tuyên truyền pháp luật còn hạn chế; số lượng hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính lớn trong khi biên chế còn mỏng; phạm vi lĩnh vực theo dõi thi hành pháp luật rộng, nội dung phức tạp, liên quan đến nhiều ngành, nhiều cấp, ảnh hưởng đến chất lượng tổng hợp, đánh giá tình hình thi hành pháp luật trên địa bàn xã… Tuy nhiên, với tinh thần đoàn kết, vượt qua khó khăn, phát huy những kết quả đã đạt được, trong những tháng cuối năm 2026, xã Tân Lạc tiếp tục tập trung đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực tư pháp, nâng cao chất lượng công tác hộ tịch, chứng thực, phổ biến giáo dục pháp luật và hòa giải ở cơ sở… góp phần xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ./.
Bùi Thị Thảo – CVP UBND xã Tân Lạc