Ngày Pháp luật Việt Nam có ý nghĩa giáo dục sâu sắc, đề cao giá trị của pháp luật trong nhà nước pháp quyền, là chuẩn mực ứng xử của mọi tổ chức, cá nhân trong xã hội; đề cao quyền cũng như trách nhiệm, nghĩa vụ của cá nhân, công dân trong học tập, tìm hiểu pháp luật và tự giác chấp hành pháp luật. Qua đó, góp phần nâng cao ý thức và niềm tin pháp luật, từng bước xây dựng và củng cố các giá trị văn hóa pháp lý. Đồng thời, đây còn là mô hình để vận động, khuyến khích, kêu gọi toàn thể nhân dân chung sức, đồng lòng vì sự nghiệp xây dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, phát huy triệt để tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc, tích cực hành động vì một Việt Nam giàu mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.
Ngày 9/11/1946, Quốc hội khóa I nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã thông qua bản Hiến pháp đầu tiên của nước ta. Đây là một sự kiện chính trị - pháp lý có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đặt nền móng cho lịch sử lập hiến và sự phát triển của hệ thống pháp luật Việt Nam. Tư tưởng lập hiến, những giá trị dân chủ, nhân quyền và mô hình tổ chức nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân được ghi nhận trong Hiến pháp 1946 đã trở thành sợi chỉ đỏ xuyên suốt trong các bản Hiến pháp sau này. Để phát huy ý nghĩa đó, tháng 6 năm 2012, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã thông qua Luật số 14/2012/QH13 - Luật Phổ biến giáo dục pháp luật. Luật này chính thức có hiệu lực kể từ ngày 01/01/2013, trong đó Luật đã quy định ngày 09 tháng 11 hằng năm là Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Đến ngày 23 tháng 8 năm 2026, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã thông qua Luật số 12/2026/QH16 - Luật Phổ biến giáo dục pháp luật, có hiệu lực từ ngày 01/3/2027 và thay thế Luật phổ biến, giáo dục pháp luật số 14/2013/QH13.

Ngày pháp luật Việt Nam được quy định tại Điều 8 Luật phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026 lấy Ngày 09 tháng 11 hằng năm là Ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam – ngày có ý nghĩa chính trị - pháp lý sâu sắc, nhằm khẳng định vị trí, vai trò thượng tôn của Hiến pháp và pháp luật trong đời sống xã hội; đồng thời nâng cao ý thức chấp hành và bảo vệ pháp luật của cán bộ, công chức, viên chức và Nhân dân, góp phần thúc đẩy tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân.
Mục đích, ý nghĩa quan trọng của Ngày Pháp luật là để nhân dân thể hiện tinh thần tôn vinh các giá trị, vai trò đặc biệt quan trọng của Hiến pháp, pháp luật trong cuộc sống của mỗi con người và trong sự phát triển của quốc gia, sự hưng thịnh của dân tộc, đồng thời qua đó làm cho tinh thần thượng tôn pháp luật thực sự thấm sâu vào ý thức, hành vi, hoạt động của mọi người dân, của cơ quan, tổ chức và của toàn xã hội.
Việc tổ chức Ngày Pháp luật hằng năm mang lại năm giá trị cốt lõi, ý nghĩa sâu sắc: Một là, Ngày Pháp luật được tổ chức hằng năm nhằm tôn vinh Hiến pháp, đề cao giá trị pháp luật trong Nhà nước pháp quyền; giáo dục ý thức tôn trọng, chấp hành và bảo vệ pháp luật cho mọi tầng lớp Nhân dân. Đây cũng là dịp để khuyến khích toàn dân tích cực nghiên cứu, tìm hiểu, góp phần đưa pháp luật thực sự đi vào cuộc sống – để “mọi ngày trong năm đều là Ngày Pháp luật”; hai là, pháp luật nước ta bảo đảm nguyên tắc công bằng, minh bạch, ghi nhận và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, đồng thời bảo đảm sự hài hòa giữa các lợi ích trong xã hội. Ngày Pháp luật góp phần củng cố niềm tin, hình thành thái độ, hành vi ứng xử đúng đắn, qua đó lan tỏa văn hóa sống và làm việc theo pháp luật trong toàn dân; ba là, thông qua Ngày Pháp luật, các giá trị nhân văn, đạo đức, ý thức trách nhiệm công dân được bồi đắp, góp phần xây dựng con người Việt Nam mới – sống có kỷ luật, tôn trọng pháp luật, đề cao nghĩa vụ và lòng yêu nước, tạo nền tảng vững chắc cho trật tự, kỷ cương xã hội; bốn là, Ngày Pháp luật là dịp để các cấp, các ngành rà soát, đánh giá việc thực thi pháp luật, đề xuất hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách, nâng cao hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật và cải cách hành chính, cải cách tư pháp – đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; năm là, hướng tới xây dựng nền văn hóa pháp lý trong xã hội, văn hóa pháp luật thể hiện qua nhận thức, hành vi, thói quen tuân thủ pháp luật của mỗi cá nhân, tổ chức. Việc xây dựng lối sống theo pháp luật, coi trọng pháp luật trong mọi hoạt động của đời sống chính là nền tảng để hình thành nền văn hóa pháp lý hiện đại, nhân văn và bền vững.

Các hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam diễn ra thường xuyên, liên tục trong cả năm, nhưng tập trung cao điểm vào hai tháng 10 và 11, đặc biệt là từ ngày 1 tháng 11 đến ngày 9 tháng 11. Xuất phát từ ý nghĩa, mục đích Ngày pháp luật Việt Nam, Sở Tư pháp tham mưu UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 323/KH-UBND ngày 19/8/2026 tổ chức các hoạt động hưởng ứng “Ngày pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 09/11” trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, trên cơ sở kế hoạch của UBND tỉnh, Sở Tư pháp ban hành Kế hoạch số 93/KH-STP ngày 27/8/2026 tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2026. Hình thức tổ chức rất đa dạng, bao gồm: tổ chức cuộc thi tìm hiểu pháp luật trực tuyến, các hoạt động tư vấn pháp luật, trợ giúp pháp lý miễn phí, tổ chức hưởng ứng Ngày pháp luật Việt Nam tại khu dân cư gắn với Ngày đại đoàn kết toàn dân tộc, phổ biến, pháp luật trong các cơ sở giáo dục – đào tạo, địa phương cơ sở, tuyên truyền pháp luật qua hệ thống truyền thông, mạng xã hội và các thiết chế văn hóa cơ sở.
Ngày Pháp luật không chỉ là ngày kỷ niệm mang tính hình thức, mà thực sự là ngày hội của toàn dân sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật, là dịp để mỗi người Việt Nam cùng hành động, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền, xã hội kỷ cương, công bằng và văn minh./.
Thu Hiền – Phòng PBGDPL