Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2025 (Luật số 88/2025/QH15) được Quốc hội khóa XV, kỳ họp thứ 9 thông qua ngày 25/6/2025 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2025.
Theo đó, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2025 có một số điểm mới, cụ thể như sau:
a) Quy định về xử phạt vi phạm hành chính không lập biên bản
Một trong những điểm mới đáng chú ý của Luật số 88/2025/QH15 là điều chỉnh về mức phạt tiền áp dụng cho các trường hợp xử phạt vi phạm hành chính không lập biên bản, được quy định tại Điều 56 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012. Theo quy định mới, mức phạt tiền tối đa được áp dụng cho hình thức xử phạt này đã tăng gấp đôi so với trước đây (Đối với cá nhân, mức phạt tiền không lập biên bản được nâng từ 250.000 đồng lên đến 500.000 đồng;đối với tổ chức, mức phạt tăng từ 500.000 đồng lên đến 1.000.000 đồng).
Việc tăng mức phạt tiền tối đa về xử phạt phạt vi phạm hành chính không lập biên bản có ý nghĩa quan trọng trong việc thúc đẩy hiệu quả công tác xử lý các vi phạm hành chính nhỏ và giảm gánh nặng hành chính.
Thay vì phải trải qua quy trình lập biên bản, hồ sơ và ra quyết định xử phạt, người có thẩm quyền có thể ra quyết định xử phạt tại chỗ. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng quy định mới vẫn giữ nguyên tắc: Trường hợp vi phạm hành chính được phát hiện bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ thì vẫn phải lập biên bản. Điều này đảm bảo tính chặt chẽ và minh bạch trong các trường hợp vi phạm được ghi nhận tự động.
b)Xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử
Một điểm mới đặc biệt quan trọng khác, mang tính đột phá của Luật số 88/2025/QH15 là việc bổ sung quy định về xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử. Điều này đánh dấu một bước tiến lớn trong công tác cải cách hành chính và ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động quản lý nhà nước.
Việc xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử được thực hiện khi đảm bảo các điều kiện cần thiết về cơ sở hạ tầng, kỹ thuật và thông tin. Quy định này yêu cầu việc thu thập, lưu trữ, khai thác, sử dụng dữ liệu phải đảm bảo tính toàn vẹn, xác thực, an toàn và đúng mục đích, phạm vi theo quy định của pháp luật. Đồng thời, phải đảm bảo kết nối hệ thống, chia sẻ dữ liệu, cung cấp thông tin chính xác, kịp thời phục vụ quản lý nhà nước và giám sát của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền.
c)Quy định về gửi quyết định xử phạt vi phạm hành chính để thi hành
Luật số 88/2025/QH15 đã sửa đổi, bổ sung quy định về việc gửi quyết định xử phạt vi phạm hành chính để thi hành, đặc biệt là việc bổ sung hình thức gửi bằng phương thức điện tử. Theo quy định mới, trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày ra quyết định xử phạt, người đã ra quyết định xử phạt phải gửi quyết định đó cho cá nhân, tổ chức bị xử phạt, cơ quan thu tiền phạt và các cơ quan liên quan khác (nếu có) để thi hành.
Các hình thức gửi quyết định xử phạt hiện nay bao gồm: (1) Giao trực tiếp cho cá nhân, tổ chức bị xử phạt; (2) Gửi qua dịch vụ bưu chính bằng hình thức bảo đảm; (3) Gửi bằng phương thức điện tử; (4) Trường hợp không thể thực hiện được các hình thức trên, có thể niêm yết công khai quyết định xử phạt tại nơi cư trú của cá nhân hoặc nơi đặt trụ sở của tổ chức bị xử phạt, hoặc gửi quyết định xử phạt đến UBND cấp xã nơi cư trú của cá nhân hoặc nơi đặt trụ sở của tổ chức bị xử phạt.
Trước đây, Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 quy định việc gửi quyết định xử phạt chủ yếu thông qua phương thức giao trực tiếp hoặc gửi qua bưu điện dưới hình thức bảo đảm, và niêm yết công khai trong trường hợp không thể thực hiện các hình thức trên.
Việc bổ sung hình thức gửi bằng phương thức điện tử là một bước tiến quan trọng, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc tiếp nhận thông tin của cá nhân, tổ chức, đồng thời đẩy nhanh quá trình thi hành quyết định xử phạt.
d)Điều chỉnh về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính.
Luật số 88/2025/QH15 đã có những điều chỉnh quan trọng về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính, đặc biệt là việc sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 54 liên quan đến việc ủy quyền. Theo quy định mới, người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính là cấp trưởng, người đứng đầu cơ quan, đơn vị có thể giao cho cấp phó thực hiện thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính. Quy định này nhằm tăng cường tính linh hoạt và hiệu quả trong công tác xử phạt. Điều này góp phần phân quyền mạnh mẽ hơn, giảm tải cho người đứng đầu và tối ưu hóa nguồn lực của các cơ quan, đơn vị.
đ)Quy định về chuyển hồ sơ vụ việc có dấu hiệu tội phạm
Luật số 88/2025/QH15 đã sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 62 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012, làm rõ hơn quy định về việc chuyển hồ sơ vụ việc có dấu hiệu tội phạm. Theo quy định mới, trong quá trình xem xét, xử lý vụ vi phạm, nếu xét thấy hành vi vi phạm có dấu hiệu tội phạm, thì người có thẩm quyền đang giải quyết vụ việc phải chuyển hồ sơ liên quan đến hành vi có dấu hiệu tội phạm cho cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng hình sự.
Có thể thấy, những quy định mới của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2025 sẽ mang lại nhiều tác động tích cực đối với cá nhân và tổ chức. Việc tăng mức phạt tiền không lập biên bản sẽ giúp các vi phạm nhỏ được xử lý nhanh chóng, giảm thiểu thời gian và thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp. Các quy định rõ ràng hơn về xác định tái phạm, vi phạm nhiều lần và nguyên tắc xác định mức phạt cụ thể cũng góp phần tăng tính dự đoán và công bằng trong việc áp dụng pháp luật. Việc tăng mức phạt không lập biên bản và ủy quyền xử phạt cho cấp phó sẽ giúp phân bổ nguồn lực hợp lý hơn, giảm tải cho cán bộ cấp cao và đẩy nhanh tốc độ xử lý vụ việc. Đặc biệt, việc ứng dụng xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử là một bước tiến lớn, hứa hẹn mang lại sự đồng bộ, minh bạch và khả năng quản lý dữ liệu tốt hơn.
Để các quy định của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2025 đi sâu vào cuộc sống, đảm bảo tính khả thi, hiệu quả, cần có sự phối hợp đồng bộ, chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước trong việc phổ biến giáo dục pháp luật, đào tạo cán bộ, và đầu tư hạ tầng công nghệ. Đối với cá nhân và tổ chức, việc chủ động tìm hiểu và nắm vững các điểm mới là hết sức cần thiết để đảm bảo tuân thủ pháp luật và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình. Sự chuyển dịch sang các quy trình điện tử cũng đòi hỏi phải đẩy mạnh đầu tư mạnh vào hạ tầng công nghệ thông tin, đào tạo cán bộ về kỹ năng số và đảm bảo an ninh, an toàn thông tin,cùng sự thích nghi và sẵn sàng từ phía người dân và doanh nghiệp./.