Ngày 25 tháng 6 năm 2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 231/2026/NĐ-CP quy định về quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án hình sự tại cộng đồng. Theo đó:

Thời điểm thực hiện quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án hình sự tại cộng đồng

- Thời điểm bắt đầu thực hiện quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án hình sự tại cộng đồng như sau:

+ Đối với người được hưởng án treo, người chấp hành án phạt cải tạo không giam giữ: Tính từ ngày Công an cấp xã, đơn vị quân đội nhận được quyết định thi hành án của Tòa án hoặc hồ sơ thi hành án, hồ sơ thi hành quyết định của cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh, cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu;

+ Đối với người chấp hành án phạt cấm cư trú, quản chế: Tính từ ngày Công an cấp xã nhận được chứng nhận chấp hành xong án phạt tù của cơ sở giam giữ phạm nhân hoặc hồ sơ thi hành án của cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh;

+ Đối với người chấp hành án phạt tước một số quyền công dân, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định: Tính từ ngày Công an cấp xã, đơn vị quân đội nhận được quyết định thi hành án của Tòa án (trường hợp hình phạt chính là phạt tù cho hưởng án treo, cải tạo không giam giữ), chứng nhận chấp hành xong án phạt tù của cơ sở giam giữ phạm nhân (trường hợp hình phạt chính là phạt tù) hoặc hồ sơ thi hành án của cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh, cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu;

+ Đối với người được hoãn chấp hành án phạt tù, tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù, tha tù trước thời hạn có điều kiện: Tính từ ngày Công an cấp xã, đơn vị quân đội nhận được quyết định của Tòa án hoặc hồ sơ thi hành quyết định của cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh, cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu.

- Thời điểm kết thúc quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án hình sự tại cộng đồng như sau:

+ Trường hợp người chấp hành án chấp hành xong án phạt: Tính đến ngày chấp hành xong án phạt ghi trong chứng nhận chấp hành xong án phạt do cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh, cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu cấp;

+ Người chấp hành án chết: Tính đến ngày người chấp hành án chết ghi trên giấy chứng tử hoặc biên bản, tài liệu khác làm căn cứ xác định người chấp hành án chết;

+ Trường hợp người chấp hành án phải đi chấp hành án phạt tù theo quyết định của cơ quan, người có thẩm quyền: Tính đến ngày đi chấp hành án.

Các biện pháp quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án hình sự tại cộng đồng

- Nghiên cứu, khai thác hồ sơ, tài liệu của người chấp hành án hình sự tại cộng đồng;

- Tổ chức truyền thông, tuyên truyền, giáo dục chính sách, pháp luật cho người chấp hành án hình sự tại cộng đồng;

- Gặp, làm việc trực tiếp người chấp hành án hình sự tại cộng đồng;

- Áp dụng phương tiện kỹ thuật thực hiện quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án hình sự tại cộng đồng.

Quy định về điểm danh, kiểm diện người chấp hành án hình sự tại cộng đồng

- Định kỳ hằng tháng, trong thời hạn 05 ngày đầu tiên của tháng, Công an cấp xã điểm danh, kiểm diện toàn bộ người chấp hành án hình sự tại cộng đồng trên địa bàn. Kết quả điểm danh, kiểm diện báo cáo cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh và Ủy ban nhân dân cấp xã.

- Trong trường hợp cần thiết, cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh, Trưởng Công an cấp xã quyết định việc đột xuất điểm danh, kiểm diện người chấp hành án hình sự tại cộng đồng.

- Việc điểm danh, kiểm diện người chấp hành án thực hiện bằng hình thức trực tiếp hoặc thông qua ứng dụng điện tử.

Quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án hình sự tại cộng đồng trong một số trường hợp đặc biệt

- Trường hợp người chấp hành án hình sự tại cộng đồng là người nước ngoài

+ Cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh phải thông báo cho Bộ Ngoại giao trong các trường hợp: Khi tiếp nhận quyết định thi hành án; người chấp hành án được giảm, miễn thời hạn chấp hành án, chấp hành xong án phạt hoặc chết;

+ Trường hợp người chấp hành án chưa chấp hành xong án phạt mà hết thời hạn cư trú tại Việt Nam, cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh thông báo, đề nghị Bộ Ngoại giao hoặc cơ quan quản lý xuất nhập cảnh Bộ Công an để giải quyết việc gia hạn thời hạn cư trú tại Việt Nam cho đến khi hết thời hạn chấp hành án;

+ Tài liệu trong hồ sơ thi hành án bằng tiếng nước ngoài phải được dịch ra tiếng Việt.

- Trường hợp người chấp hành án được giải quyết học tập, làm việc ngoài nơi cư trú, cơ quan, tổ chức nơi người chấp hành án học tập, làm việc có trách nhiệm phối hợp thực hiện quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án theo đề nghị của Ủy ban nhân dân cấp xã, Công an cấp xã, đơn vị quân đội được giao quản lý, giám sát, giáo dục người chấp hành án.

- Trường hợp người chấp hành án bị khởi tố bị can, Công an cấp xã, đơn vị quân đội phối hợp với cơ quan thụ lý vụ án để nắm thông tin về người chấp hành án.

Trường hợp người chấp hành án bị tạm giữ, tạm giam, đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng, Công an cấp xã, đơn vị quân đội phối hợp với cơ quan nơi quản lý người chấp hành án để nắm thông tin phục vụ quản lý, giám sát, giáo dục./.

Minh Hạnh – Phòng PBGDPL