Thông tư được ban hành nhằm cụ thể hóa quy định tại Điều 6 Nghị định số 184/2026/NĐ-CP ngày 25/5/2026 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 59/2019/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phòng, chống tham nhũng. Thông tư có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2026. Theo đó:

1. Khung tiêu chí đánh giá hiệu quả thực hiện trách nhiệm giải trình

Theo Thông tư, Khung tiêu chí là hệ thống các nguyên tắc, mục tiêu, yêu cầu, thang điểm theo các nhóm tiêu chí, phương pháp chấm điểm, xếp loại kết quả, nguồn thông tin, dữ liệu và tổ chức đánh giá, rà soát, kiểm tra kết quả đánh giá hiệu quả thực hiện trách nhiệm giải trình trong thực hiện nhiệm vụ, công vụ.

Khung tiêu chí được áp dụng thống nhất, làm căn cứ để các bộ, cơ quan ngang bộ xây dựng Bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả thực hiện trách nhiệm giải trình theo ngành, lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý.

Việc đánh giá hiệu quả thực hiện trách nhiệm giải trình là việc cơ quan có thẩm quyền xem xét, đối chiếu, nhận định, chấm điểm và xếp loại mức độ thực hiện trách nhiệm giải trình của cơ quan, tổ chức, đơn vị và cá nhân trong thực hiện nhiệm vụ, công vụ theo các tiêu chí được ban hành.

2. Nguyên tắc, mục tiêu và yêu cầu đánh giá

Thông tư xác định việc đánh giá hiệu quả thực hiện trách nhiệm giải trình phải bảo đảm chính xác, khách quan, kịp thời, công khai, minh bạch và đúng quy định pháp luật; kết hợp giữa đánh giá định lượng với định tính, trong đó ưu tiên các tiêu chí có thể đo lường bằng số liệu cụ thể.

Việc đánh giá nhằm đo lường, xếp loại mức độ thực hiện trách nhiệm giải trình của cơ quan, tổ chức, đơn vị và cá nhân; phòng ngừa việc lợi dụng thực hiện nhiệm vụ, công vụ để vụ lợi, gây khó khăn, phiền hà, nhũng nhiễu, đùn đẩy hoặc né tránh, sợ trách nhiệm.

Đồng thời, kết quả đánh giá được sử dụng phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành, thanh tra, kiểm tra công vụ, quản lý, sử dụng, đánh giá, xếp loại cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân; góp phần xây dựng văn hóa giải trình, nâng cao trách nhiệm nêu gương, tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Để bảo đảm hiệu quả, việc đánh giá phải đúng đối tượng, thẩm quyền, trình tự, thủ tục; thực hiện đầy đủ chế độ thông tin, báo cáo; bảo đảm tính chính xác của số liệu, tài liệu và kết quả đánh giá; đồng thời ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quá trình đánh giá.

3. Năm nhóm tiêu chí với thang điểm 100

Một trong những nội dung đáng chú ý của Thông tư là quy định thang điểm đánh giá hiệu quả thực hiện trách nhiệm giải trình là 100 điểm, gồm 05 nhóm tiêu chí:

- Tính đầy đủ, chính xác, kịp thời của việc thực hiện giải trình: tối đa 30 điểm;

- Mức độ tuân thủ trình tự, thủ tục giải trình: tối đa 20 điểm;

- Mức độ công khai, minh bạch trong giải trình: tối đa 15 điểm;

- Mức độ đáp ứng yêu cầu của cơ quan, tổ chức, cá nhân có yêu cầu giải trình: tối đa 25 điểm;

- Việc xử lý vi phạm trong thực hiện trách nhiệm giải trình: tối đa 10 điểm.

Trên cơ sở Khung tiêu chí, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ có trách nhiệm quy định cụ thể các tiêu chí thành phần và điểm đánh giá thành phần để áp dụng thống nhất trong phạm vi ngành, lĩnh vực quản lý.

4. Phương pháp chấm điểm và xếp loại kết quả đánh giá

Việc chấm điểm được thực hiện đối với từng vụ việc, yêu cầu giải trình. Đối với tiêu chí định lượng, điểm đánh giá thành phần được xác định trên cơ sở số liệu đã giải trình thực tế so với số liệu phải giải trình và điểm tối đa của tiêu chí thành phần. Đối với tiêu chí định tính, việc chấm điểm căn cứ vào mức độ đáp ứng yêu cầu của tiêu chí.

Việc xếp loại Kết quả đánh giá đối với từng vụ việc, yêu cầu giải trình được xếp loại theo 02 mức:

- Từ 50 điểm trở lên: “Đạt”;

- Dưới 50 điểm: “Không đạt”.

Đối với việc xếp loại kết quả đánh giá trong năm, việc xếp loại được thực hiện theo tỷ lệ số vụ việc, yêu cầu giải trình đạt mức “Đạt” trên tổng số vụ việc, yêu cầu phải giải trình trong năm:

- Trên 80%: xếp loại “Thực hiện tốt”;

- Từ 50% đến 80%: xếp loại “Đạt yêu cầu”;

- Dưới 50%: xếp loại “Không đạt yêu cầu”.

Kết quả xếp loại đánh giá trong năm là một trong những căn cứ để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân và phục vụ công tác phòng, chống tham nhũng.

5. Nguồn thông tin, dữ liệu phục vụ đánh giá

Thông tư quy định các nguồn thông tin, dữ liệu phục vụ đánh giá gồm: (i) Văn bản giải trình của cơ quan, tổ chức, đơn vị và cá nhân có trách nhiệm giải trình; (ii) Hồ sơ, tài liệu thực hiện nhiệm vụ, công vụ liên quan đến nội dung yêu cầu giải trình; (iii) Ý kiến phản hồi của cơ quan, tổ chức, cá nhân có yêu cầu giải trình; (iiii) Thông tin, dữ liệu liên quan từ công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, thanh tra, kiểm tra, giám sát và các nguồn thông tin, dữ liệu hợp pháp khác có liên quan.

Quy định này nhằm bảo đảm việc đánh giá có căn cứ, khách quan, hạn chế đánh giá cảm tính, đồng thời tạo cơ sở để kiểm chứng kết quả thực hiện trách nhiệm giải trình.

6. Tổ chức đánh giá, báo cáo và kiểm tra kết quả

Trước ngày 25/12 hằng năm, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phải ban hành kế hoạch tổ chức đánh giá hiệu quả thực hiện trách nhiệm giải trình của năm đánh giá và phân công cơ quan, tổ chức, đơn vị đầu mối thực hiện, tổng hợp, rà soát, kiểm tra, báo cáo kết quả đánh giá. Số liệu đánh giá được tính từ ngày 15/12 của năm liền kề trước năm đánh giá đến hết ngày 14/12 của năm đánh giá.

Trước ngày 25/01 của năm liền kề sau năm đánh giá, các bộ, cơ quan ngang bộ báo cáo số liệu đánh giá về Thanh tra Chính phủ; Ủy ban nhân dân cấp tỉnh báo cáo kết quả đánh giá kèm danh mục tài liệu kiểm chứng theo định dạng điện tử về Thanh tra Chính phủ. Kết quả đánh giá hằng năm được Thanh tra Chính phủ tổng hợp vào báo cáo công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo quy định.

Thanh tra Chính phủ có trách nhiệm rà soát, tổng hợp, đánh giá kết quả thực hiện trách nhiệm giải trình trong phạm vi cả nước. Trường hợp phát hiện kết quả đánh giá không chính xác, Thanh tra Chính phủ yêu cầu bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức đánh giá lại; trường hợp cần thiết hoặc sau khi đánh giá lại vẫn không chính xác thì Thanh tra Chính phủ trực tiếp kiểm tra theo quy định.

7. Trách nhiệm xây dựng và áp dụng Bộ tiêu chí

Theo Thông tư, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ căn cứ Khung tiêu chí để xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện Bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả thực hiện trách nhiệm giải trình trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình. Việc ban hành Bộ tiêu chí phải hoàn thành trước ngày 15/9/2026.

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm chỉ đạo áp dụng Bộ tiêu chí của các bộ, cơ quan ngang bộ phù hợp với đặc thù ngành, lĩnh vực tại địa phương để triển khai thực hiện.

Đây là cơ sở quan trọng để thiết lập phương thức đánh giá thống nhất, cụ thể và có thể đo lường đối với việc thực hiện trách nhiệm giải trình trong thực hiện nhiệm vụ, công vụ. Qua đó góp phần nâng cao trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, đơn vị và cá nhân; tăng cường công khai, minh bạch, kỷ luật, kỷ cương hành chính; phòng ngừa tham nhũng, tiêu cực, né tránh, đùn đẩy trách nhiệm và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp./.

                                                                                               Dương Hằng – Văn phòng Sở